Spokojna technologia

Opublikowane przez Piotr Natural w dniu

„Najrzadszym zasobem w 21 wieku nie będzie technologia. Będzie nim uwaga.” – Mark Weiser

Do 2020 roku 50 miliardów urządzeń będzie podłączonych do internetu według Cisco, największej firmy w branży sieciowej na świecie. Im więcej urządzeń podłączonych do internetu, tym bardziej nasze życie przypominać będzie utopijną wizję rzeczywistości, w której wszystkie problemy ludzkości będą rozwiązane przez maszyny. Amber Case, amerykańska antropolożka cyfrowa (ang. „digital anthropologist”) oraz projektantka User Experience uważa, że taka wizja przyszłości może być nieco niepokojąca. Więcej urządzeń oznacza większą ilość uwagi, którą musimy im poświęcać. Informatyka jest zwykle wrogiem spokoju. Urządzenia są projektowane tak, aby dostarczać nam wrażeń. Czy technologia jest w stanie nam służyć jednocześnie nie angażując nas zbytnio?

„Żyjemy w czasach przeszkadzającej technologii (ang. „interruptive technology”). To, czego potrzebujemy można nazwać spokojną technologią (ang. „calm technology”).” – Amber Case

Spokojna technologia balansuje pomiędzy uwagą centralną i peryferyjną. Uwaga peryferyjna to to, co dzieje się wokoło nas, ale nie jesteśmy na tym bezpośrednio skupieni. Przykładowo, prowadząc samochód skupiamy uwagę centralną na drodze i prowadzeniu. Dźwięk pracy silnika dociera do naszej uwagi peryferyjnej, tzn. słyszymy go, ale nie skupiamy się na nim. Gdy jednak silnik zacznie wydawać dziwne dźwięki momentalnie trafia do naszej uwagi centralnej. Nasza uwaga centralna ma ograniczone zasoby, a ponadto koszt jej przełączania jest dla naszego mózgu ogromny. Spokojna technologia funkcjonuje w obszarze uwagi peryferyjnej i w odpowiednich momentach przekierowuje wybrane elementy do naszej uwagi centralnej. Przykładem może być czajnik na wodę. Nastawiamy go i wychodzimy do drugiego pokoju, a gdy woda jest zagotowana słyszymy znajomy sygnał, który dociera do naszej uwagi centralnej.

„Technologia powinna wykorzystywać jak najmniejszą ilość naszej uwagi i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. Dobry projektant pomoże Ci dotrzeć do celu w jak najmniejszej liczbie kroków, natomiast spokojna technologia pomoże Ci dotrzeć tam z najmniejszym możliwym kosztem poznawczym.” Amber Case

Amber Case sformułowała 8 zasad spokojnej technologii:

  1. Technologia nie powinna absorbować całej naszej uwagi, jedynie jej część i tylko, gdy to konieczne.
  2. Technologia powinna w jak największym stopniu wykorzystywać uwagę peryferyjną i płynnie przenosić się do uwagi centralnej i z powrotem.
  3. Technologia powinna informować i wyciszać. Powinna dawać człowiekowi tylko tyle ile potrzebuje do rozwiązania swojego problemu i nic ponad to.
  4. Technologia powinna rozwijać to, co najlepsze w technologii i to, co najlepsze w człowieku. Maszyny nie powinny zachowywać się jak ludzie, a ludzie jak maszyny.
  5. Technologia może komunikować, ale nie musi mówić. Należy uważnie dobierać formę komunikacji do użytkownika uwzględniając kontekst użycia.
  6. Technologia powinna mieć na uwadze normy społeczne. Niektóre rzeczy potrzebują czasu zanim zostaną zaakceptowane przez społeczeństwo. Ważne, aby technologia nie łamała radykalnie zasad społecznych ani nie powinna wywoływać sytuacji stresowych.
  7. Odpowiednia ilość technologii to taka, która pozwoli Ci rozwiązać problem. Dotyczy to także zakresu funkcjonalnego.
  8. Technologia powinna działać nawet, gdy się zepsuje. Należy być przygotowanym na sytuacje, gdy coś przestanie działać.

Sprawdźcie przykłady spokojnej technologii na stronie: https://calmtech.com

Wykład Amber Case na temat Calm technology: https://www.youtube.com/watch?v=wdobpfuB8JY